Acuut-chronisch belastingsratio: een werkbaar concept voor jeugdcoaches

Wat is ACWR?

Acute-Chronic Workload Ratio (ACWR) is de verhouding tussen je belasting van deze week (acuut) en het gemiddelde van de laatste vier weken (chronisch). Hulin et al. (2014) toonden bij elite-cricketspelers dat een ACWR boven 1,5 geassocieerd is met verhoogde blessurekans. Gabbett (2016) breidde het concept uit naar voetbal en andere teamsporten.

De gedachte: als je belasting plots veel hoger ligt dan wat je lichaam de afgelopen weken gewend was, krijgt het weefsel onvoldoende tijd om mee te groeien. De "sweet spot" volgens deze auteurs zit tussen 0,8 en 1,3.

Hoe bereken je het?

Eerst heb je een belastingsmaat nodig. Voor jeugd zonder GPS: gebruik sRPE (sessie-RPE × duur in minuten — zie het RPE-artikel).

Stap 1: bereken sRPE per training/match.

Training 75 min met RPE 6 = 450 AU.

Stap 2: tel sRPE op per week.

Week 1: 1.800 AU Week 2: 2.000 AU Week 3: 1.700 AU Week 4: 2.100 AU

Stap 3: bereken acuut en chronisch.

Acuut = belasting deze week. Chronisch = gemiddelde laatste 4 weken (incluis deze).

Zeg: vandaag is week 5 met 2.700 AU. Het 4-weeks gemiddelde is (2.000 + 1.700 + 2.100 + 2.700) / 4 = 2.125.

ACWR = 2.700 / 2.125 = 1,27 — net binnen de groene zone.

Wat onderzoek nuanceert

ACWR was tussen 2014-2018 een hot topic, maar latere reviews (Impellizzeri et al., 2020) hebben methodologische bezwaren geuit:

• De 0,8-1,3 "sweet spot" is gebaseerd op specifieke populaties; niet zomaar overdraagbaar.
• Variabelen zoals slaap, stress en eerdere blessures spelen even hard mee als pure load.
• Het concept werkt beter als trend-indicator dan als rigide grenswaarde.

Conclusie: gebruik ACWR als early warning, niet als hard verbod.

Praktische toepassing voor jeugdtrainers

1. Houd weekbelasting bij voor je hele groep. Squadra registreert sRPE automatisch wanneer spelers RPE invullen — je ziet team-trends en outliers.
2. Spot spikes na pauzes. De zomerperiode, ziekte-week, examenperiode — daarna komt vaak een spike. Bouw progressief op.
3. Praat over uitschieters. Een speler die plots een ACWR boven 1,5 heeft is een gesprek waard: extra trainingen elders? Slaap? Stress?
4. Niet alleen load tellen. Slaap, voeding, school-druk en eerdere blessures zijn even belangrijk.

Wat te doen bij hoge ACWR

• Verlaag intensiteit op de volgende training (niet schrappen — dat geeft scherpe daling daarna).
• Bouw aanpassingstijd in voor matchselecties.
• Praat met de speler — vaak ligt er een verklaring (extra training elders, school-week).

Take-aways

• ACWR meet of je belasting plots boven je gewone niveau gaat.
• Sweet spot: 0,8-1,3. Boven 1,5: alert.
• Gebruik het als trend-indicator, niet als wet.
• sRPE is voldoende om ACWR te bouwen — geen GPS nodig.